Η μετα-φιλοσοφική σκέψη, όπως αναδύεται στο στοχασμό του Αλέξη Καρπούζου, δεν αποτελεί απλώς μια νέα θεωρητική πρόταση αλλά μια ριζική μετατόπιση του ίδιου του νοήματος της φιλοσοφίας, μια κίνηση από τη φιλοσοφία ως σύστημα προς τη φιλοσοφία ως ανοιχτή εμπειρία του Είναι, όπου η σκέψη δεν περιορίζεται στη λογική αναπαράσταση αλλά μεταμορφώνεται σε τρόπο ύπαρξης και συμμετοχής στην πραγματικότητα. Στον πυρήνα αυτής της προοπτικής βρίσκεται η έννοια της Ανοιχτής Ολότητας, μιας δυναμικής και μη-κλειστής ενότητας μέσα στην οποία ο άνθρωπος και ο κόσμος συν-συγκροτούνται χωρίς να ταυτίζονται, συγκροτώντας αυτό που ο Καρπούζος ονομάζει Μη-Ταυτολογική Ταυτότητα, δηλαδή μια σχέση όπου το ένα δεν απορροφά το άλλο αλλά ούτε και παραμένει απολύτως διαχωρισμένο, μια ενότητα σε διαρκή μεταμόρφωση μέσα στον χρόνο. Η πραγματικότητα, σε αυτή τη μετα-φιλοσοφική σύλληψη, δεν είναι στατική ουσία αλλά διαδικασία Σχεσιακής Συν-Γένεσης, ένα πλέγμα ζωντανών σχέσεων όπου κάθε μορφή ύπαρξης αναδύεται μέσα από την αλληλεπίδραση και την αμοιβαία συγκρότηση, γεγονός που συντονίζεται με την ηρακλείτεια ενότητα των αντιθέτων, την εκπόρευση του Ενός στον Πλωτίνο, τη μονιστική οντολογία του Σπινόζα, τη διαλεκτική κίνηση του Χέγκελ, τη συν-ανήκειν ανθρώπου και Είναι στον Χάιντεγκερ, τη «σάρκα του κόσμου» στον Merleau-Ponty και τη διαδικασιακή οντολογία του Whitehead.

Στο κέντρο αυτής της σκέψης αναπτύσσεται η Οντολογία Μεταμόρφωσης, σύμφωνα με την οποία το Είναι δεν είναι δεδομένο αλλά γεννάται και μετασχηματίζεται διαρκώς, και εδώ αναδύεται η Ποιητικότητα του Κόσμου ως Κοσμική Ποίηση, δηλαδή ως η ίδια η δημιουργική πράξη με την οποία η πραγματικότητα μορφοποιείται και αυτο-εκδηλώνεται. Η ποιητικότητα αυτή πηγάζει από τη δυναμική σχέση της Αβύσσου, του Μηδενός και του Παντός, καθώς και του Χάους και της Τάξης, όπου το Μηδέν δεν σημαίνει ανυπαρξία αλλά δημιουργική δυνατότητα, ένα προ-οντολογικό βάθος από το οποίο αναδύεται το Πάν ως συνεχής φανέρωση του Είναι, ενώ το Χάος δεν είναι απλή αταξία αλλά πεδίο Δημιουργικής Αβεβαιότητας, η ανοιχτή μήτρα των μορφών, από την οποία αναδύεται η Τάξη ως προσωρινή μορφοποίηση, για να επιστρέψει και πάλι στο Χάος μέσα σε έναν ρυθμικό και αυτο-υπερβατικό κύκλο μεταμόρφωσης, γεγονός που συναντά την ηρακλείτεια αρμονία των αντιθέτων, το δημιουργικό χάος του Νίτσε, τη ζωτική ορμή του Μπεργκσόν, την πολλαπλότητα του Ντελέζ και τη σύγχρονη επιστημονική κατανόηση της αυτο-οργάνωσης στον Πρίγκοζιν.

Μέσα σε αυτή τη διαδικασία, η πραγματικότητα δεν είναι μηχανιστικό σύστημα αλλά αυτο-ποιητική δημιουργία, μια ζωντανή ροή όπου το άμορφο γίνεται μορφή και η μορφή επιστρέφει στο άμορφο, και έτσι η ύπαρξη εμφανίζεται ως γενετική, σχεσιακή και ποιητική. Η μετα-φιλοσοφική στάση μετατοπίζει το κέντρο από τη γνώση προς τη Βιωματική Σοφία, όπου η αλήθεια δεν είναι απλώς εννοιολογική αλλά εμπειρική και συμμετοχική, μια κατάσταση συντονισμού με τον ρυθμό του κόσμου, και εδώ εμφανίζεται η Υπέρβαση της Γλώσσας, καθώς η αλήθεια δεν μπορεί να περιοριστεί σε ορισμούς και δόγματα αλλά βιώνεται ως άμεση παρουσία, όπως διαφαίνεται στον Σωκράτη και τη φιλοσοφία ως τρόπο ζωής, στους Στωικούς και την τέχνη του βίου, στον Ζεν και τη μη-εννοιολογική επίγνωση, στον Wittgenstein και τα όρια της γλώσσας, και στον Heidegger όπου η σκέψη πλησιάζει τη σιωπή του Είναι. Η μετα-φιλοσοφία, επομένως, δεν συγκροτεί κλειστό σύστημα αλλά έναν Ανοιχτό Ορίζοντα, μια διαρκή κίνηση προς το Άπειρο όπου η ενότητα δεν είναι ομοιομορφία αλλά Καθολική Ενότητα/Πολλαπλότητα, δηλαδή μια ενότητα που εκδηλώνεται μέσα από τη διαφοροποίηση και την πολλαπλότητα, γεγονός που συνδέεται με τη σύμπτωση των αντιθέτων στον Νικόλαο Κουζανό, την εξελικτική ενότητα του Teilhard de Chardin, την πολύπλοκη σκέψη του Morin, τη δημιουργική φαντασιακή θέσμιση του Castoriadis και τη φιλοσοφία της πολλαπλότητας στον Deleuze.

Στο βαθύτερο επίπεδο, η μετα-φιλοσοφία οδηγεί στη Σιωπηλή Επίγνωση, όπου η γνώση δεν είναι πλέον αναλυτική αλλά στοχαστική παρουσία μέσα στο Μυστήριο του Είναι, και εδώ η φιλοσοφία μετατρέπεται σε στάση δέους απέναντι στο άρρητο, όπως στον Pascal και τους λόγους της καρδιάς, στον Meister Eckhart και την εσωτερική σιωπή, στον Levinas και το άπειρο του Άλλου, και στον Blanchot και το όριο της γλώσσας. Έτσι, η μετα-φιλοσοφική σκέψη του Καρπούζου αναδύεται ως οντολογία δημιουργικής μεταμόρφωσης και ταυτόχρονα ως υπαρξιακός τρόπος ζωής, όπου η πραγματικότητα είναι ανοιχτή, σχεσιακή και ποιητική, η γνώση μεταμορφώνεται σε σοφία, η ενότητα φανερώνεται ως πολλαπλότητα, και ο άνθρωπος καλείται να μετέχει συνειδητά στην κοσμική διαδικασία της δημιουργίας, βιώνοντας την Ανοιχτή Ολότητα ως αδιάκοπη κίνηση του Είναι μέσα στο άπειρο μυστήριο της ύπαρξης.